البرزکوه

البرزکوه رشته‌کوه بزرگی است که از قفقاز تا افغانستان و هند ادامه دارد.

(فرهنگ جغرافیای شاهنامه)

عکس بازسازی شده داریوش سوم

آرین کینگ دانشجوی رشته تاریخ و ویرایشگر «دانشنامه تاریخ باستان»، بر اساس شواهد هنری موجود، تصویری بازسازی شده از داریوش سوم هخامنشی (۳۳۶-۳۳۰ پ.م) طراحی کرده است.

او این تصویر را با استناد به کاشی‌نگاره نبرد ایسوس (۱۰۰ پ.م، پمپی) و سکه‌هایی که در دوران فرمانروایی داریوش سوم ضرب شده، خلق کرده است.

کریسمس و یلدا

کریسمس به شما و خانوادۀ گرامی هیچ ربطی ندارد،

شب چلّه‌تان خجسته باد

در روزگاران کهن، «آیین مهر ایرانی» به دست ایرانیان در ایران‌زمین، و آنگاه چندین سده دورتر در اروپا گسترش یافت. سپس به دست رومیان در اروپای غربی و شمال آفریقا پراکنده شد، و ایشان نیز ایزد مهر را با باورهای خویش دربارۀ خدایان و به ویژه «خدای آفتاب» درآمیختند. نام مهر (میترا) در وِداهای هندی نیز به چشم می‌خورد.

فراعنه مصر

مهرداد ایران‌مهر

در مصری باستان، «پر/ پری» به کاخ فرمانروا گفته می‌شود.

از این رو، فرمانروایان مصر را «پرآ/ پرون» می‌نامیدند، که گونهٔ معرب آن یعنی «فرعون» در فارسی رواج دارد.

Per-âa, Pharaoh

imperative, imperator

فروپاشی ساسانیان از نگاهی دیگر

پیشگفتار

رخدادهای ١۴ سدۀ پیش ایران، یکی از گرانیگاه‌های مهم تاریخ اجتماعی کشورمان به شمار می‌آید. بنابراین بررسی و کنکاش پیرامون آن می‌تواند پالایش برداشت‌های ما از چگونگی دگرگونی‌ها و تغییرات رخ داده در اوضاع اجتماعی آن روزگار ایران را در پی داشته باشد.

تاکنون بسیار در این باره سخن رفته، اما نوشتار پیشِ رو تا به امروز یکی از ارزنده‌ترین پژوهش‌ها در این زمینه بوده، و دیگران تنها شاید در آینده بتوانند با کاوش بیشتر در اسناد، آن را کامل‌تر نمایند.

در همین زمینه، طی گفتگویی که با دکتر آزاده احسانی دربارۀ این کتاب انجام گرفت، بنا شد در نشست مشترکی پژوهش‌های دکتر احسانی پیرامون «تلمود» بررسی شده و یهودی بودن میزبانان عرب مزدکیان در شبه‌جزیره، در صورت توافق، در چاپ دوم لحاظ گردد.

بی‌گمان نوشتار پیش رو را مستندترین پژوهش علمی می‌توان دانست که تا امروز پیرامون علل فروپاشی غمبار ایران ساسانی انجام شده است.

نوشتار مذکور، چکیده‌ای از کتابی ٨٠ صفحه‌ای با همین نام است، که انتشارات «آشیانۀ کتاب» آن را در سال ١٣٩١ منتشر کرده است.