کریسمس و یلدا

کریسمس به شما و خانوادۀ گرامی هیچ ربطی ندارد،

شب چلّه‌تان خجسته باد

در روزگاران کهن، «آیین مهر ایرانی» به دست ایرانیان در ایران‌زمین، و آنگاه چندین سده دورتر در اروپا گسترش یافت. سپس به دست رومیان در اروپای غربی و شمال آفریقا پراکنده شد، و ایشان نیز ایزد مهر را با باورهای خویش دربارۀ خدایان و به ویژه «خدای آفتاب» درآمیختند. نام مهر (میترا) در وِداهای هندی نیز به چشم می‌خورد.

فراعنه مصر

مهرداد ایران‌مهر

در مصری باستان، «پر/ پری» به کاخ فرمانروا گفته می‌شود.

از این رو، فرمانروایان مصر را «پرآ/ پرون» می‌نامیدند، که گونهٔ معرب آن یعنی «فرعون» در فارسی رواج دارد.

Per-âa, Pharaoh

imperative, imperator

فروپاشی ساسانیان از نگاهی دیگر

پیشگفتار

رخدادهای ١۴ سدۀ پیش ایران، یکی از گرانیگاه‌های مهم تاریخ اجتماعی کشورمان به شمار می‌آید. بنابراین بررسی و کنکاش پیرامون آن می‌تواند پالایش برداشت‌های ما از چگونگی دگرگونی‌ها و تغییرات رخ داده در اوضاع اجتماعی آن روزگار ایران را در پی داشته باشد.

تاکنون بسیار در این باره سخن رفته، اما نوشتار پیشِ رو تا به امروز یکی از ارزنده‌ترین پژوهش‌ها در این زمینه بوده، و دیگران تنها شاید در آینده بتوانند با کاوش بیشتر در اسناد، آن را کامل‌تر نمایند.

در همین زمینه، طی گفتگویی که با دکتر آزاده احسانی دربارۀ این کتاب انجام گرفت، بنا شد در نشست مشترکی پژوهش‌های دکتر احسانی پیرامون «تلمود» بررسی شده و یهودی بودن میزبانان عرب مزدکیان در شبه‌جزیره، در صورت توافق، در چاپ دوم لحاظ گردد.

بی‌گمان نوشتار پیش رو را مستندترین پژوهش علمی می‌توان دانست که تا امروز پیرامون علل فروپاشی غمبار ایران ساسانی انجام شده است.

نوشتار مذکور، چکیده‌ای از کتابی ٨٠ صفحه‌ای با همین نام است، که انتشارات «آشیانۀ کتاب» آن را در سال ١٣٩١ منتشر کرده است.

متن منشور کوروش

١- [آن هنگام که ............ مردوک] پادشاه همهٔ آسمان‌ها و زمین، کسی که ..... که با ..... یش، سرزمین‌های دشمنانش را لگدکوب می‌کند

٢- ............... با دانایی گسترده، ......... کسی که گوشه‌های جهان را زیر نظر دارد

٣- ..... ........... فرزند ارشد [او] (بل‌شزر)، فرومایه‌ای به سروری سرزمینش گمارده شد

۴- ............... [اما] او [فرمانروایی] ساختگی برای آنان قرار داد

برگه شادباش کوروش بزرگ

زمین را منم تاج تارک‌نشین

ملرزان مرا تا نلرزد زمین

«نظامی گنجوی»

کوروش بزرگ، بزرگمردی بی‌همتا که از برجسته‌ترین مردان همهٔ روزگاران بوده و تا ایران نامی در جهان دارد، به نام نامی او می‌بالد و هرگز فراموشش نخواهد کرد. این شهریار فرزانه کمک به مردمان را آرمان خویش ساخته و یاری ستمدیدگان از رفتارهای همیشگی او بود.